Chủ quyền lãnh thổ VN trên Cửu đỉnh Kinh thành Huế (1) 01/07/2014

Cửu đỉnh được coi là bộ bách khoa thư của Việt Nam được các học sỹ dưới thời phong kiến soạn ra một cách hết sức tổng quát.

Đi thăm chiến trường thời Tống Lý (3) 30/05/2010

7. Anh linh thánh Gióng. Trên đã thuật về mười một vị có cấp bộ cao nhất tử trận. Kế tiếp là hai mươi bốn vị ở cấp trung, nhưng chết rất oai hùng. Đó là: Long-biên ngũ hùng và Tây-hồ thất kiệt, gồm mười hai vị, cộng mười hai phu nhân là hai mươi bốn vị.

Cuộc tiến hóa của tiếng nước Nam 30/05/2010

Tôi không có ý trình bày ở đây với quý ngài về quá trình tiến hóa của tiếng nước Nam trong quá khứ, về lịch sử nguồn gốc và sự hình thành của nó. Chắc chắn chủ đề này cũng lý thú và không kém thu hút sự chú ý của cử tọa am hiểu và sành sỏi các vấn đề ngôn ngữ học như quý vị mà vinh dự cho tôi hôm nay là được quý vị lắng nghe. Nhưng vấn đề đó đến nay vẫn chưa được nghiên cứu sâu sắc để có thể trình bày một cách sáng sủa và toàn diện.

Tấm bia cổ và bí mật cần giải mã 01/05/2010

Cuối thế kỷ XIV, nhà Trần sụp đổ kéo theo sự suy thoái của Phật giáo. Đến thời kỳ Nho giáo lên ngôi- Đây là lúc các mã văn hóa Phật giáo trở về với dân gian, du nhập văn hóa dân gian, (thậm chí cả Đạo giáo và Nho giáo) vào văn hóa bác học của mình.

Phát hiện nhiều sắc phong, tài liệu quý triều Nguyễn 16/04/2010

Số sắc phong, sắc chỉ, quyết định có giá trị này đang được lưu giữ tại nhà ông Nguyễn Văn Lộc (TP Đồng Hới - Quảng Bình), liên quan đến việc bổ nhiệm, phong quan của một số người trong dòng họ Nguyễn tại tổng Cao Lao cũ.

Hình con hổ trên gốm Việt cổ 14/04/2010

Từ hơn 240 ngàn cổ vật đến hàng trăm ngàn mảnh vỡ là gốm sứ thu nhặt từ con tàu cổ đắm vùng biển Cù lao Chàm Hội An (Quảng Nam), một cuộc khai quật khảo cổ học dưới nước quy mô, tốn kém kéo dài bốn năm (1997 - 200) đã mang nhiều thông tin mới lạ, thú vị về gốm của người Việt xưa cho những nhà chuyên môn trong và ngoài nước. Người ta đặc biệt lưu ý đến giá trị mỹ thuật từ các loại kiểu dáng đến hoạ tiết, hoa văn vẽ trang trí trên mặt gốm.

Khoa cử triều Lý 14/04/2010

Trong 215 năm, nhà Lý tổ chức được 8 kỳ thi Đại khoa, đào tạo được một số lượng trí thức tiêu biểu, đặt nền móng cho công cuộc giáo dục, khoa cử đối với các triều đại sau của nhà nước Đại Việt.

Cái nôi của người Việt cổ 29/03/2010

Vào những năm 20 của thế kỷ trước, bà Colani đến từ nước Pháp, chuyên gia nghiên cứu về hang động, địa chất, khảo cổ đã khai quật được nhiều hiện vật thời tiền sử tại Hòa Bình. Bà nhận thấy, những phát hiện tại đây là đặc biệt chưa từng gặp trên thế giới.

Người đi tìm sông Đổ Chú 22/03/2010

“Từ lúc có trời đất thì có núi sông. Nước nào có phận nước ấy. Việc định giới hạn để ngăn cách là việc cần phải làm trước tiên khi mới dựng nước” – đó là những dòng đầu tiên mà nhà sử học Phan Huy Chú đã đặt bút viết khi soạn bộ “Lịch triều hiến chương loại chí”.

Bí mật Trần Triều Quốc Bảo 19/03/2010

Việc tìm thấy ấn quý Trần Triều Quốc Bảo, được khẳng định có niên đại sớm hơn ấn Trần Miếu Tự Điển đang dùng trong lễ khai ấn đền Trần, là phát hiện có ý nghĩa văn hóa vô cùng lớn. Tuy nhiên, sự ra đời của ấn và sứ mệnh bảo vệ ấn thiêng của những người trông coi điện Văn Lộc suốt hơn 200 năm vẫn là bí ẩn.

Phát hiện mới về thành cổ thời Lê Hồng Đức 18/03/2010

Chuyện hy hữu từ một phát hiện khảo cổ dịp Tết Canh Dần: Nhờ sự cắt thành cổ bằng... gàu máy xúc mà một đoạn thành lộ ra, tầng văn hoá đầy mảnh gốm và vật liệu kiến trúc. Được biết từ lâu đây là đoạn thành được vẽ trên bản đồ thời Lê Hồng Đức.

Có một “hoàng thành” ở Yên Bái 18/03/2010

Di tích lịch sử - khảo cổ học Hắc Y (thuộc xã Tân Lĩnh, huyện Lục Yên, Yên Bái) là nơi danh lam thắng cảnh, hình sông thế núi ngoạn mục, một bên núi Hắc Y và núi Bạch Mã uy nghi, một bên dòng nước ngòi Đại Cại nhập vào sông Chảy, đầu nguồn Di tích thắng cảnh hồ Thác Bà.

Đồ hình Âm Dương Việt ở hội quán Phúc Kiến - Hội An 06/03/2010

Vài nét về Hội quán Phúc Kiến: Hội Quán Phúc Kiến do nhóm người Phúc Kiến (Trung Quốc) đến Hội An sinh sống tạo dựng vào năm 1759. Đây là nơi thờ thần, Tiền hiền và hội họp đồng hương của những người Phúc Kiến. Đến tham quan, du khách sẽ chiêm ngưỡng những công trình kiến trúc độc đáo, tráng lệ, được chạm trổ tinh xảo. Hội quán có kiến trúc kiểu chữ “Tam” theo các trật tự: cổng – sân – hồ nước – cây cảnh – hai dãy nhà đông và tây – chính diện – sân sau – và hậu điện.

Bí ẩn pho tượng lạ về Đức Thánh Trần 05/03/2010

Pho tượng đồng chúng tôi được chiêm ngưỡng quả là một phát hiện hiếm có. Tượng mô tả một người ngồi trên bệ ngai hai cổ tay đeo tràng hạt nắm vào nhau theo tư thế bắt quyết, mặt hơi ngẩng thể hiện dung nhan đầy đặn, sáng sủa, tươi tắn, khoan dung với cặp môi cười mỉm và đôi mắt mở to.

Tục tế thần trâu dưới thời Nguyễn 05/03/2010

Trâu là loài động vật thích nghi với hệ sinh thái đầm lầy, ấm, ẩm thuộc khu vực Đông Nam Á. Nó là một nhân tố cấu trúc hữu cơ của nền văn minh nông nghiệp trồng lúa nước Việt Nam “Con trâu là đầu cơ nghiệp”, “Trên đồng cạn, dưới đồng sâu/ Chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa”...

Đầu năm Cọp đọc về Trà (Chè) (2) 01/03/2010

3. Các tên gọi khác của trà và truyền thuyết: Suyễn 荈 là loại trà hái muộn, theo Ngọc Thiên, nhưng Nhĩ Nhã lại ghi nghĩa hơi khác hơn (hái sớm là đồ, trễ là mính - nhưng đều gọi là suyễn). Theo Đường Tân Thư Bản Thảo, gọi tắt là Bản Thảo soạn vào đầu thời Đường, có ghi nhận tuyển (選 xuăn BK) là một tên gọi của đồ - đây có thể là một dạng của suyễn (biến âm s-t). Tương tự như vậy, một số tài liệu như Phương Ngôn, Quốc San Thuấn Trà 国山蕣茶 (một truyện cổ Giang Nam nổi tiếng), cũng ghi một tên gọi trà là thuấn 蕣 (shùn BK, Unicode 8563) cũng có một thành phần hài thanh là suyễn舛.