Kỳ bí ở "Thung lũng mất tích" - Bí mật bị đánh mất

Ngày đăng: Thứ sáu 18/06/2010 12:00:00 (GMT +7)

Từ xưa, đói họ vào rừng tìm con nai, con hoẵng. Bệnh tật, họ vào rừng hái “thuốc giấu”- đó chính là củ sâm Ngọc Linh. Loại thuốc ấy được cất giấu rất kỹ trong mỗi ngôi nhà phòng khi đau cái lưng, cái bụng.

Nhưng từ ngày người Kinh dưới miền xuôi lên phát hiện loài sâm quý rồi đổ xô vào rừng khai thác thì cuộc sống thanh bình giữa hoang sơ này đã bước vào nhịp mới.

Bí truyền về loài “thuốc giấu”

Tháng 3, mùa con ong đi lấy mật cũng là lúc người Xơ Đăng lên rừng tìm cây “thuốc giấu”. Thời khắc đất trời giao hòa này là lúc loài sâm quý trên những cánh rừng Ngọc Linh đua nhau trổ hoa khoe sắc đỏ rực cả một góc rừng.

Mỗi gia đình sau khi tìm được cây thuốc đem cất giấu trong nhà. Họ sẵn sàng dùng “thuốc giấu” để cứu người mình thân quen, nhưng tuyệt nhiên không truyền bài thuốc cho những ai ngoài dòng tộc.

Người Xơ Đăng ở làng Mường Hoong truyền nhau rằng “thuốc giấu” ấy đã bị một lính dù người Pháp tình cờ phát hiện khi quân đội Pháp đổ quân xuống thung lũng Ngọc Rêu để xây đồn bốt nhưng bất thành bởi những trận gió xoáy ma quái bất thường.

Sâm Ngọc Linh còn gọi là sâm VN hay sâm Khu 5 (tên khoa học là Panax vietnamensis), được dược sĩ Đào Kim Long và cộng sự phát hiện vào năm 1973 ở độ cao 1.800m trên núi Ngọc Linh. Mãi đến năm 1985, hai nhà thực vật người VN và Liên Xô là Hà Thị Dụng và Grushvisky chính thức xác định đây là loại sâm thứ 20 trên thế giới được tìm thấy. Nó được đặt tên là sâm Ngọc Linh. Sâm Ngọc Linh là loại cây thảo cao 80-100cm, thân rễ nằm ngang trên hoặc dưới mặt đất khoảng 1-3cm, mang rễ con và củ. Thân rễ có sẹo, nhiều đốt. Từ xa xưa sâm Ngọc Linh được đồng bào Xơ Đăng sử dụng làm thuốc cầm máu làm lành vết thương, làm thuốc bổ cho những người mới ốm dậy, chữa sốt rét, đau bụng, chảy máu, phù nề... Theo dược sĩ Mai Đăng Đẫu (Công ty cổ phần Dược Danapha Đà Nẵng), sâm Ngọc Linh chứa tổng cộng 14 axit béo, 16 axit amin và 18 nguyên tố đa lượng, vi lượng, cao hơn so với sâm Triều Tiên hay sâm Nhật Bản.

Không từ bỏ ý định chiếm lĩnh độ cao, người Pháp đã tìm cách đổ quân sang đồi Tua Rang cạnh đó để đồn trú. Chuyện kể trong lúc đổ bộ xuống Ngọc Rêu, một lính dù người Pháp đã bị lạc vào rừng sâu. Trong cơn lả người vì đói, khát viên lính này đã nhai rễ cây rừng để sống.

Và rồi như có phép lạ khi anh ta vô tình ăn một củ cây rừng to bằng ngón chân. Nhai xong thấy người khỏe khoắn, minh mẫn lạ thường, viên lính dù bèn tìm đường về lại doanh trại mà không quên mang theo rễ cây quý đã cứu mạng sống.

Từ đó loài cây quý này đã được người Pháp đưa vào danh sách thần dược của nước Nam.

Cũng có chuyện kể rằng nhiều bộ đội bị thương nặng được đồng bào Xơ Đăng tìm cách cứu chữa bằng cây “thuốc giấu” lấy từ rừng xanh. Về sau này cây “thuốc giấu” đã không còn giữ được bí mật nữa. Nhiều người quả quyết đó chính là loài sâm đặc hữu chỉ có ở núi rừng Ngọc Linh.

Bí ẩn trong cây thuốc ấy chính là sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis), hay còn gọi là sâm Khu 5 nổi tiếng ngày nay.

Vào những năm giữa thập niên 1980, thung lũng Mường Hoong bắt đầu đón những dòng người Kinh đầu tiên từ miền xuôi lên lập nghiệp. Đông nhất vẫn là người đến từ Quảng Nam, Quảng Ngãi.

Họ vào Mường Hoong chủ yếu để buôn bán, trao đổi hàng hóa, nhưng về sau họ chuyển dần sang nghề lùng mua sâm Ngọc Linh bởi lợi nhuận quá lớn.

Ông Nguyễn Văn Nghĩa - một người dân địa phương, đồng thời cũng là một tay lái sâm, nhớ lại: “Ban đầu sâm chỉ khoảng 35.000 đồng/kg, nhưng 10 năm trở lại đây giá sâm bất ngờ tăng vọt từ vài chục nghìn đồng lên 45-50 triệu đồng/kg mà cũng không còn để mua”.

Sinh tử vì sâm

Từ ngày tỉnh lộ 673 nối đường Hồ Chí Minh với trung tâm xã mới Mường Hoong được thông thương đã làm cả thung lũng một thời hoang vắng này trở nên huyên náo. Cảnh người đi mua gỗ, kẻ đến tìm sâm... tất cả đều đổ dồn về trung tâm hai xã mới Mường Hoong, Ngọc Linh.

Bà Nguyễn Thị Lưu vốn là dân Quế Sơn (Quảng Nam) chuyên nghề mua bán sâm quý ở vùng đất này đã hơn 20 năm. Vì thế dân “săn” sâm ở khu vực Bắc Tây nguyên này không ai là không biết tên bà.

Sau một hồi nói đủ thứ chuyện ở thung sâu này, cuối cùng bà Lưu lôi ra cho xem một củ sâm to bằng ngón chân cái với cả trăm mắt sần sùi: “Cứ một mắt là một năm. Chí ít nó cũng cả gần trăm năm rồi đấy. Giá củ sâm này 5 triệu đồng nhưng có người đặt mua!”.

Rồi bà Lưu kể tiếp: Cách đây bốn năm, một người đàn ông từ xã Trà Leng (Nam Trà My, Quảng Nam) sau hai ngày băng rừng sang Mường Hoong thăm bà con đã vô tình phát hiện một cánh đồng sâm chi chít ở khu rừng Đắk Bể. Vậy là người người đổ xô vào núi nhổ sâm. “Năm ấy dân buôn sâm trúng khủng lắm. Có ngày mua hết tiền mặt, tôi buộc phải cầm vàng để lấy sâm”.

Đợt đó dân buôn sâm đồn nhau rằng bà Lưu trúng đậm khi mua được hai củ sâm chín nhánh nặng kỷ lục, trong đó có củ nặng đến 1,4kg.

Sau gần một tháng đổ xô đi khai thác, ước tính đã có hơn 1 tấn sâm được các lái buôn đưa ra khỏi rừng. Nhiều người ở Mường Hoong đã phất lên nhanh chóng.

Người trúng sâm thì đổi đời. Người tìm sâm thì đổi mạng. Quy luật nghiệt ngã của núi rừng đã khiến nhiều người tìm sâm phải trả giá.

Đến tận bây giờ, nhiều người dân ở Mường Hoong quả quyết rằng chính con ma đã xô A Đông xuống vực thẳm. Còn người Kinh ở dưới xuôi lên bàng hoàng trước cái chết thảm của chàng trai trẻ này.

Một ngày đầu tháng giêng năm 2008, A Đông theo bạn lên núi tìm sâm. Khi đi đến khu vực thác Đen, Đông phát hiện một gốc sâm đang vươn mình nở hoa bên ngoài miệng thác. Với tay tìm cách nhổ cây sâm thì A Đông trượt chân rơi xuống vực thẳm. 13 ngày sau dân đi săn sâm tìm thấy một thi thể mắc kẹt trong khe đá gần đó. Sau ngày an táng người chồng xấu số, vợ và hai đứa con của A Đông bỏ làng đi biệt.

Nhắc lại cái chết thảm này, già làng A Á ở thôn Kung Rang vẫn còn chạnh lòng. “Thằng Đông còn tìm thấy thi thể là may. Có nhiều người tìm sâm rồi đi luôn không về... - rít hơi thuốc thật sâu, già làng A Á thẫn thờ nhớ lại - Cách đây chừng bảy năm, cả làng Kung Rang bàng hoàng nghe tin cả bốn anh em trong một nhà là A Để, A Dấy, A Dum và A Sốp biệt tăm không thấy về. Cứ ngỡ họ đi thăm người quen bên Quảng Nam nhưng suốt mấy tháng liền không thấy. Sau này mới hiểu có lẽ cả bốn anh em họ đã lạc rồi chết trong rừng sâu”.

 

Mời xem các phần khác:

  1. Kỳ bí ở "Thung lũng mất tích" - Ngọc rêu huyền bí

Bài viết cùng chuyên mục

Ma thích được chôn ở chỗ nào thì quả trứng sẽ vỡ ở chỗ đó và thầy cúng cho người nhà cử hành an táng.

Huyền bí khu mộ cổ Đống Thếch: Suốt 400 năm qua, "Thánh địa" của nhà Lang mường Động vẫn là tâm điểm mang màu sắc kỳ bí. Năm 1974, Viện Khảo cổ đã ...

Chuyện nhặt ở khu linh địa: Quốc lộ 12B chạy qua địa bàn huyện Kim Bôi, Hoà Bình uốn lượn, hun hút và khuất hết tầm nhìn ở những khúc quanh. Từ khu Du ...

Kỳ cuối: Những người phá giải lời nguyền Một chiều sau ngày khai quật xác ướp bà Nguyễn Thị Hiệu, nhà khảo cổ Đỗ Đình Truật lên ngồi đọc sách ...

Kỳ 6: Những kẻ trộm mộ Hàng chục năm trước, giới săn đồ cổ phía Bắc đã rỉ tai lời đồn cái chết bí ẩn của một tay trộm mộ đất Nam Hà. Họ kể ...

Bí mật xác ướp hoàng thân vua Gia Long Bí mật xác ướp này được bắt đầu giải mã từ năm 1994. Nhà khảo cổ học Đỗ Đình Truật lúc đó đang thực địa ...

Một bí ẩn kỳ lạ nhất của xác ướp VN là đã được bảo quản rất tốt, dù không phải giải phẫu lấy nội tạng như nghệ thuật ướp xác ở Ai Cập cổ ...

Từng khai quật và nghiên cứu nhiều xác ướp, nhưng GS khảo cổ học Đỗ Văn Ninh cùng đồng nghiệp vẫn ngạc nhiên trước những bí ẩn của xác ướp trong ...

Một sáng xuân 52 năm trước, trên ngọn đồi rậm rạp cây cỏ, nấm mộ vua Lê Dụ Tông bất ngờ được người làm vườn thôn Bái Trạch, xã Xuân Giang, huyện ...

Bí ẩn những xác ướp kèm những huyền thoại và thông điệp từ một quá khứ thẳm sâu nào đó luôn tạo nên thách thức cho hậu thế trong những cuộc kiếm ...