Đọc sách Chu Dịch 09/08/2010

Đọc và tìm hiểu về sách Chu Dịch, điều mà nảy sinh sự tồn nghi, đó là "uý thiên" và "tri thiên". Hai khái niệm này, "sợ thiên" và "biết thiên", chắc được khởi nguồn trước cả ngài Khổng Tử, đề rồi Khổng Tử xây dựng thành thuyết "uý thiên mệnh" và "tri thiên mệnh", đã hình thành và ảnh hưởng trong suốt chiều dài của Lịch sử, có thể cho tới tận ngày hôm nay.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần I - Phụ chương 18/06/2008

Phụ chương: Bàng tóm lược lịch sử kinh dịch và những vấn đề liên quan. Để bạn đọc dễ dàng theo dõi những vấn đề đã trình bày ở Phần I, xin đươc tóm lược trong bảng sau về lịch sử kinh Dịch và những vấn đề liên quan. Qua phần tóm lược này, bạn đọc sẽ nhận thấy giữa thời gian và không gian trong nội dung cổ thư chữ Hán với thực tế, hoặc theo cái nhìn của nhà nghiên cứu thì sự chênh lệch phải tính đến đơn vị bằng thiên niên kỷ.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II 18/06/2008

Phần II: Những mâu thuẫn trong kinh dịch theo cổ thư chữ Hán và những vấn đề liên quan. Đèn cù: Khen ai khéo xếp nên cái đèn cù/ Đèn cù, đèn cù là đèn cù/ Khen ai/ Voi giấy, ối a ngựa giấy/ Tít mù nó lại vòng quanh/ Vòng quanh nó lại tít mù/ Khen ai/ Bao giờ, ối a, bao giờ/ Em bén cái duyên anh? (Dân ca Việt Nam)

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - 1 18/06/2008

Chương I: Mâu thuẫn trong sự tương quan những tiền đề trong kinh dịch. Trong Hệ từ thượng, tiết thứ 5 viết “Hà xuất đồ, Lạc xuất thư, thánh nhân tắc chi”. Những nhà nghiên cứu từ thời Hán đã coi Hà đồ – Lạc thư là căn bản của kinh Dịch.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - 2 18/06/2008

Hà đồ và cấu hình tiên thiên bát quái. Như Phần I đã trình bày với bạn đọc, theo lịch sử kinh Dịch mà cổ thư chữ Hán ghi lại, Hà đồ là đồ hình đầu tiên được coi là căn nguyên của Tiên thiên Bát quái và được vua Phục Hy phát hiện vào thời điểm khoảng 4000 năm tr.CN. Nội dung chính của Hà đồ thể hiện lý tương sinh của Ngũ hành và mang dấu ấn Âm dương.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - 3 18/06/2008

Mâu thuẫn giữa những nhận định liên quan với cấu trúc phương vị hậu thiên bát quái. Như đã trình bày với bạn đọc ở phần trên – theo lịch sử chính thống của kinh Dịch trong cổ thư chữ Hán – thì đồ hình Hậu thiên Bát quái do Chu Văn Vương sáng tác vào khoảng 1200 năm tr.CN. Mặc dù, trên thực tế đồ hình Hậu thiên Bát quái xuất hiện vào đời Tống – sau đó hơn hai thiên niên kỷ; nhưng nó được nhắc tới từ đời Hán và được bảo chứng bằng bản văn cổ trong Thuyết quái – Tiết 5, phần kinh văn của Chu Dịch .

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - 4 18/06/2008

Chương II:Hoàng đế nội kinh tố vấn. Hà đồ và những vấn đề liên quan: Tính bát hợp lý về thời điểm xuất hiện cuốn Hoàng Đế nội kinh tố vấnNhư trong phần trên đã trình bày: Thời điểm xuất hiện của cuốn Hoàng Đế nội kinh tố vấn khó có thể đặt vào một giai đoạn nào trong lịch sử văn minh Hoa Hạ, để có sự tương quan hợp lý với những vấn đề của thuyết Âm dương Ngũ hành. Nội dung của cuốn sách này thể hiện phương pháp luận của thuyết Âm dương Ngũ hành trong Đông y, trong đó có dấu ấn của Hà đồ. Ý nghĩa trực tiếp trong nội dung của nó xác định thời điểm xuất hiện thuộc về thời Hoàng Đế. Nhưng những nhà nghiên cứu đã đặt vào giai đoạn lịch sử thời Xuân thu Chiến quốc (đã trích dẫn ở phần trên).

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - 5 18/06/2008

Chương III: Khoảng trống lý thuyết và sự ứng dụng của kinh dịch. Kể từ thời Hán, bắt đầu từ Hán Vũ Đế (156 – 87 tr.CN) làm theo đối sách của Đổng Trọng Thư (179 – 104 tr.CN) (*) “Bãi truất bách gia, độc tôn Nho giáo” thì có thể nói kinh Dịch được chính thức lưu truyền. Đến nay trải hơn 2000 năm, kinh Dịch đã chứng tỏ sự ứng dụng rộng rãi của nó trong mọi lĩnh vực: trên từ thiên văn, dưới đến địa lý, y lý, lịch số, dự đoán tương lai…

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - 6 18/06/2008

Mâu thuẫn trong việc tìm hiểu mục đích ra đời của kinh Dịch. Chính vì thiếu hẳn một hệ thống lý thuyết căn bản cho nên ngay cả mục đích ra đời của cuốn kỳ thư này, người ta vẫn chưa giải thích được khi đặt vấn đề về mục đích ra đời của nó.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần I - 3 17/06/2008

Chương III: Một số quan điểm khác nhau về thời điểm xuất xứ và tác giả của kinh Dịch. Như phần trên đã trình bày, mặc dù hầu hết các học giả khi giới thiệu về kinh Dịch đều nhắc đến lịch sử và thời điểm xuất xứ như đã trình bày ở trên. Tuy nhiên cũng có một số nhà nghiên cứu có những quan điểm khác như sau:

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần I - 4 17/06/2008

Chương IV: Một số ý kiến của các học giả cổ kim về những vấn đề căn nguyên trong kinh dịch. Hậu thiên bát quái và hệ thống 64 quẻ chu dịch. Căn nguyên trực tiếp của bản kinh Dịch lưu hành từ thời Hán chính là Hậu thiên Bát quái. Có thể nói rằng kể từ khi đồ hình Hậu thiên Bát quái được các nhà lý học đời Tống công bố và gán cho Chu Văn Vương là tác giả của nó cho đến gần đây, hầu như ít có ai nghi ngờ về tính hợp lý của nó.Trong kinh văn phần Thuyết quái của Chu Dịch có đoạn liên quan đến đồ hình này như sau:

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần I - 2 14/06/2008

Chương II: Tóm tắt nội dung và những ký hiệu căn bản của kinh dịch trong cổ thư chữ Hán. Kinh Dịch được truyền lại từ đời Hán là bản Chu dịch, gồm có hai phần là phần kinh văn và hệ thống ký hiệu 64 quẻ Hậu thiên. Phần kinh văn được coi là do Chu Văn Vương, Chu Công Đán, Khổng tử trước tác như đã trình bày ở phần trên. Nhưng theo lịch sử chính thống mà cổ thư chữ Hán nói tới thì ký hiệu của quẻ Dịch được bắt đầu từ vua Phục Hy. Vì vậy trong chương này xin được trình bày theo trình tự thời gian của lịch sử kinh Dịch theo cổ thư chữ Hán đã nói tới.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần dẫn nhập 13/06/2008

Phần dẫn nhập: Cuốn Tìm về cội nguồn kinh Dịch không nhằm giới thiệu nội dung của kinh Dịch theo cách hiểu phổ biến từ trước đến nay qua cổ thư chữ Hán, mà là một sự cố gắng làm sáng tỏ một trong những hiện tượng bí ẩn của nền văn hóa Đông phương, đó là căn nguyên của Bát quái. Bởi vậy, cuốn sách này sẽ không trình bày toàn bộ nội dung kinh Dịch, mà chỉ giới thiệu lịch sử và tóm lược nội dung của nó thông qua các tài liệu của các học giả nghiên cứu về kinh Dịch để chứng minh cho giả thuyết nêu trên.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần I - 1 13/06/2008

Phần I: Lịch sử kinh Dịch theo cổ thư chữ Hán và những vấn đề liên quan. Chương I: Tóm lược lịch sử kinh Dịch theo cổ thư chữ Hán Tương truyền vào thời tối cổ, vua Phục Hy – vị vua huyền thoại của Trung Quốc, niên đại khoảng 3500 năm trước CN (có sách chép 4477 – 4363 trước CN) – là người đầu tiên phát minh ra những ký hiệu nguyên thủy của kinh Dịch.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Lời giới thiệu 11/06/2008

Lời giới thiệu: Say sưa miệt mài trên con đường tìm hiểu về nền văn hóa Á Đông, từ tác phẩm “Thời Hùng Vương qua truyền thuyết và huyền thoại” rồi “Thời Hùng Vương và bí ẩn lục thập hoa giáp” và bây giờ là cuốn “Tìm về cội nguồn kinh Dịch”, tác giả Nguyễn Vũ Tuấn Anh dường như không biết mệt mỏi, đã cố gắng tham khảo tìm tòi, luận cổ suy kim rồi vắt óc mình mà đưa ra những phát kiến mới lạ trong Dịch học để cống hiến cho mọi người. Thiện chí và công phu của tác giả tưởng đáng nên trân trọng.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Lời nói đầu 11/06/2008

Lời nói đầu: Trong những sách cổ của nền văn minh Đông phương, người ta thường nói đến những phương pháp ứng dụng được thực hiện với một thời gian tính bằng thiên niên kỷ cho hầu hết mọi lĩnh vực trong xã hội Đông phương cổ: thiên văn, địa lý, y lý, lịch số và cả trong dự đoán tương lai cho số phận của mỗi con người một cách hiệu quả. Những phương pháp ứng dụng này đều có phương pháp luận của nó, nhưng lại thiếu hẳn một hệ thống lý thuyết căn bản. Do đó, người ta không thể so sánh giữa phương pháp luận được thể hiện trên thực tế ứng dụng với một hệ thống lý thuyết cần có để tìm ra tính hợp lý, dù chỉ là một tính hợp lý với chính nó.