Đọc sách Chu Dịch 09/08/2010

Đọc và tìm hiểu về sách Chu Dịch, điều mà nảy sinh sự tồn nghi, đó là "uý thiên" và "tri thiên". Hai khái niệm này, "sợ thiên" và "biết thiên", chắc được khởi nguồn trước cả ngài Khổng Tử, đề rồi Khổng Tử xây dựng thành thuyết "uý thiên mệnh" và "tri thiên mệnh", đã hình thành và ảnh hưởng trong suốt chiều dài của Lịch sử, có thể cho tới tận ngày hôm nay.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần III - Phụ chương 21/06/2008

Phụ chương: Quân tượng trên bàn Cờ. Con vỏi con voi/ Cái vòi đi trước/ Hai chân trước đi trước/ Hai chân sau đi sau/ Còn cái đuôi đi sau rốt/ Tôi xin kể nốt/ Cái truyện con voi. (Đồng dao Việt Nam)

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần IV 21/06/2008

Phần IV: Văn minh Văn Lang và thuyết Âm dương Ngũ hành lý giải những vấn đề liên quan. Trăm năm bia đá thì mòn/ Ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ (Ca dao Việt Nam) 

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần III 20/06/2008

Phần III: Văn minh Văn Lang và bí ẩn của bát quái. Thằng Bờm: Thằng Bờm có cái quạt mo/ Phú ông xin đổi ba bò chín trâu/ Bờm rằng: Bờm chẳng lấy trâu/ Phú ông xin đổi ao sâu cá mè/ Bờm rằng: Bờm chẳng lấy mè/ Phú ông xin đổi một bè gỗ lim/ Bờm rằng: Bờm chẳng lấy lim/ Phú ông xin đổi con chim đồi mồi/ Bờm rằng: Bờm chẳng lấy mồi/ Phú ông xin đổi nắm xôi. Bờm cười (Ca dao Việt Nam)

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần III - 1 20/06/2008

Chương I: Văn minh Văn Lang với Lạc thư Hà đồ. Truyền thuyết con Rồng cháu Tiên và Lạc thư Hà đồSự bí ẩn của Lạc thư Hà đồ – qua hàng ngàn năm – đã làm hao tổn tâm lực của nhiều thế hệ quan tâm đến văn minh Đông phương, đến nay vẫn chưa có sự lý giải. Nhưng trong truyền thuyết và huyền thoại, cùng với những di sản văn hóa còn lại của người Lạc Việt lại diễn đạt hiện tượng này chi tiết một cách kỳ lạ.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần III - 2 20/06/2008

Chương II: Truyền thuyết bà Nử Oa và trời và phương vị Hậu thiên bát quái. Nội dung truyền thuyết và những vấn đề liên quan đến phương vị hậu thiên bát quái: Căn nguyên của Hậu thiên Bát quái, là một trong những hiện tượng bí ẩn lớn trong văn minh Đông phương – cũng là mâu thuẫn chủ yếu của vấn đề được đặt ra - phải lý giải trong sách này. Đặc biệt trong trường hợp này, sự hướng dẫn giải mã lại bắt đầu bằng những truyền thuyết được coi là của chính nền văn minh Trung Hoa. Đó là những truyền thuyết “Thần Bàn Cổ” và “Bà Nữ Oa vá trời”.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần III - 3 20/06/2008

Sự tương quan cấu hình Hậu thiên bát quái và thứ tự 64 quẻ thuộc hệ thống hệu thiên. Lời mở đầu của phần III đã chứng tỏ với bạn đọc tính suy diễn chủ quan trong việc giải mã những mật ngữ ẩn chứa trong văn hóa dân gian. Tính hướng dẫn của mật ngữ – thông qua sự suy diễn chủ quan – chỉ được coi là đúng, nếu chứng tỏ được một thực tế, hoặc một sự tương quan hợp lý cho vấn đề được đặt ra. Trong phần này, tính hợp lý trong việc giải mã truyền thuyết “Thần Bàn Cổ”, “Bà Nữ Oa vá trời” được chứng tỏ trong tương quan cấu hình Bát quái Hậu thiên – đã đổi phương vị quẻ Tốn & Khôn – với thứ tự 64 quẻ thuộc Hậu thiên Bát quái.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần III - 4 20/06/2008

Chương III: Sự lý giải thuộc tính ngũ hành của quái vị từ văn minh Văn Lang. Hà đồ và cấu hình Hậu thiên bát quái. Trong cổ thư chữ Hán đã ghi nhận vua Phục Hy căn cứ vào Hà đồ để làm ra Tiên thiên Bát quái; vua Chu Văn Vương căn cứ vào Lạc thư để làm ra Hậu thiên Bát quái. Nếu cứ theo cổ thư chữ Hán ghi nhận thì điều này đã xảy ra trên 5000 năm (vào thời vua Phục Hy) và trên 3000 năm (vào thời Chu), được nhắc đi nhắc lại cho đến tận hôm nay.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần III - 5 20/06/2008

Thuyết quái và thuộc tính Ngũ hành của quái vị Hậu thiên bát quái nguyên thủy. Trong văn hóa dân gian Việt nam còn lưu truyền một câu ca dao nổi tiếng mà hầu hết người Việt đều biết: Một cây làm chẳng nên non/ Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần III - 6 20/06/2008

Chương IV: Căn nguyên của Bát quái. Hệ từ viết: “Thị cố Dịch hữu Thái cực, thị sinh Lưỡng Nghi, Lưỡng nghi sinh Tứ tượng”.Dịch hữu thái cực – Thị sinh lưỡng nghi và Mẹ tròn con vuông. Trước khi trình bày với bạn đọc về căn nguyên của Bát quái, xin được bắt đầu bằng căn nguyên của vũ trụ theo thuyết Âm dương Ngũ hành. Kinh Dịch lý giải sự khởi nguyên của vũ trụ là: “Thái cực sinh lưỡng nghi, Lưỡng nghi sinh Tứ tượng”.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - 7 19/06/2008

Chương IV: Mâu thuẫn trong trình tự thời gian hình thành nội dung kinh Dịch. Lịch sử chính thống của kinh Dịch theo cổ thư chữ Hán đã chứng tỏ rằng: kinh Dịch có lịch sử phát triển liên tục trong suốt 3000 năm tính đến đời Hán và cho đến ngày hôm nay là 5000 năm không bị gián đoạn. Từ Phục Hy, Thần Nông qua Hạ, Ân – Thương, Chu đến Khổng tử, cho đến tận đời Tống là một sự phát triển liên tục. Thậm chí chi tiết hơn, cổ thư chữ Hán còn có cả một danh mục những người kế thừa Khổng tử về kinh Dịch.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - 8 19/06/2008

“Kinh Dịch Phục Hy” Sự phủ nhận hệ thống Hậu thiên. Chính từ mâu thuẫn này đã làm nẩy sinh một hiện tượng trong lịch sử nghiên cứu kinh Dịch, đó là cuốn Kinh Dịch Phục Hy của giáo sư Bùi Văn Nguyên (Nxb Khoa Học Xã Hội – Hà Nội 1997). Trong cuốn sách này, giáo sư Bùi văn Nguyên đã bỏ toàn bộ hệ thống ký hiệu theo thứ tự của Hậu thiên Bát quái. Giáo sư chỉ sử dụng hệ thống ký hiệu theo thứ tự Tiên thiên Bát quái và đưa vào hệ thống ký hiệu Tiên thiên đó những nội dung giải đoán của từng quẻ tương ứng trong Chu Dịch .

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - Lời kết 19/06/2008

Lời kết: Một điều kỳ lạ là trong khi kinh Dịch và những vấn đề liên quan qua cổ thư chữ Hán – được các học giả trên thế giới quan tâm đến – có một kết cấu hết sức mơ hồ với những mâu thuẫn không thể lý giải thì có một nền văn minh đầy huyễn ảo, chỉ được nhắc tới một cách mơ hồ trong truyền thuyết.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần I - 5 18/06/2008

Sự liên quan giữa Lạc thư – Hà đồ với tiên thiên và hậu thiên bát quáiĐồ hình Lạc thư – Hà đồ được công bố cùng với đồ hình Tiên thiên và Hậu thiên Bát quái vào đời Tống. Nhưng những ý niệm về sự liên quan giữa Hà đồ và Lạc thư với Bát quái đã được nhắc đến từ thời Hán trước Tống cả ngàn năm. Hơn nữa, những nhà Lý học đời Tống khi công bố những đồ hình này cũng thừa nhận tác giả của nó thuộc về cổ nhân như những nhà lý học thời Hán đã nói tới.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần I - 6 18/06/2008

Nguồn gốc Hà đồ - Lạc thư trong cổ thư chữ HánLạc thư – Hà đồ là hai đồ hình bí ẩn nhất trong lịch sử kinh Dịch cũng như của văn hoá Đông phương nói chung. Có thể nói: với hầu hết những sách nghiên cứu về kinh Dịch của các học giả Việt Nam và những sách của Trung Hoa được dịch ra tiếng Việt đều nói tới Lạc thư – Hà đồ và sự bí ẩn của nó, ngoại trừ cuốn Kinh Dịch cấu hình tư tưởng Trung Quốc (Nxb Khoa Học Xã Hội 1999, Dương Ngọc Dũng & Lê Anh Minh) không đề cập đến hiện tượng Lạc thư – Hà đồ trong kinh Dịch.

Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần I - 7 18/06/2008

Chương V: Lịch sử thuyết Âm Dương và thuyết ngũ hành theo cổ thư chữ Hán. Như phần trên đã trình bày, cổ thư chữ Hán cho rằng căn nguyên của Bát quái do vua Phục Hy tìm ra khoảng 3500 trước CN là Hà đồ. Hà đồ được nhắc tới từ rất sớm trong những cổ thư và được coi là vào thời Xuân thu Chiến quốc. Trong kinh Dịch sự tồn tại của Hà đồ được căn cứ vào câu “Hà xuất đồ Lạc xuất thư, thánh nhân tắc chi”, nhưng đồ hình Hà đồ chỉ được công bố chính thức vào đời Tống.